Aynı kâr için şahıs ve şirket vergisi yan yana: 1.200.000 ₺ kâr örneği ve seçim kriterleri.
Bir iş kurarken en çok sorulan soru şudur: şahıs işletmesi mi, limited şirket mi? Doğru cevap, beklenen kâra, ortak sayısına, müşteri tipine ve büyüme planına göre değişir. Bu yazıda vergi yükü ve sorumluluk açısından karşılaştırma yapıyoruz.
Sorumluluk farkı
Şahıs işletmesinde işletme ve kişi aynıdır; borçlar için tüm kişisel mal varlığınızla sorumlusunuzdur. Limited şirkette ortaklar esas olarak taahhüt ettikleri sermayeyle sorumludur. Kefalet veya kişisel teminat verilmediği sürece şirket borçları ortağın şahsi malvarlığına yansımaz.
Vergi yükü
Şahıs işletmelerinde kâr gelir vergisine tabidir ve vergi dilimleri artan oranlıdır: 2026 tarifesinde ilk 190.000 ₺ için %15, 400.000 ₺'ye kadar %20, 1.500.000 ₺'ye kadar %27, 5.300.000 ₺'ye kadar %35 ve üstü %40. Limited ve anonim şirketlerde ise kurumlar vergisi tek orandır (genel oran %25).
Örnek: Yıllık 1.200.000 ₺ vergi öncesi kâr elde eden bir işletme şahıs olarak yaklaşık 286.500 ₺ gelir vergisi öder (etkin oran %23,9). Aynı kâr şirkette 300.000 ₺ kurumlar vergisi doğurur (%25); kâr şirkette bırakılırsa toplam yük budur. Ancak ortaklar kârı temettü olarak çekerse kalan 900.000 ₺ üzerinden %10 temettü stopajı (90.000 ₺) da doğar ve toplam yük %32,5'e çıkar.
Hangi durumda hangisi mantıklı?
- Kâr düşük (yaklaşık 500.000 ₺'nin altı) ve tek kişi çalışıyorsanız şahıs işletmesi genellikle daha ucuzdur
- Kâr yüksek ve büyük bölümü şirkette kalıyorsa (yatırım, stok, makine) şirket vergisel avantaj sağlar
- Ortağınız, yatırımcınız veya kurumsal müşteri/ihale hedefiniz varsa limited şirket gerekir
- İhracat, e-ticaret ve kamu ihalelerinde şirket kimliği güven sağlar
Kuruluş ve işleyiş maliyeti
Şahıs işletmesinde açılış 1-2 günde tamamlanır ve resmi harç yoktur. Limited şirkette ana sözleşme, noter, ticaret sicili ve oda kaydı gerekir; muhasebe yükü (yevmiye, bilanço, kurumlar vergisi) da daha fazladır. Bu nedenle limited şirketin yıllık sabit maliyeti genellikle şahıs işletmesinin 2-3 katıdır.
Sonuç
Tek bir doğru cevap yok; rakamlarla karar verin. Ofisimizde 45 dakikalık ücretsiz kuruluş planlama görüşmesinde beklenen gelir-gider tablonuzla her iki senaryonun vergi yükünü yan yana hesaplıyoruz.